شب شعر عاشورا با قریب 4 دهه فعالیت، قدیمی ترین و مستمرترین حرکت ادبی هیئتی، مردمی و غیر دولتی، است که با معرفی صدها شاعر ، تولید بیش از ده هزار شعر ، انتشار کتاب های متعدد نظیر (یادواره اشعار، کتاب های تاریخی، ادبی و معرفتی پیش کنگره ، کتاب های موسمی نظیر آثار شرح و تفسیر زیارت و ادعیه، یادواره تجلیل از پیشکسوتان، داستان و… ، انتشار نشریه فرزدق جلسات دانش آموزی و دانشجویی ، حرکت ساختارمند و تشکیل ستاد ، موضوع محوری و پرداختن به جلوه های مهمی که مورد غفلت شاعران واقع شده بودند ، در سایه لطف صاحب حقیقی مجلس حضرت سید الشهدا امام حسین علیه السلام گنجینه ای پربار را شکل داده است
هر رویداد و اتفاقی ، بر مبنای پیش فرض هایی شکل می گیرد که اساس و ماهیت آن رویداد را شکل می دهد . شب شعر عاشورا نیز از این امر مستثنی نیست و محصول اندیشه ای است که مرثیه سرایی برای خامس آل عبا را فضیلت و عبادت می داند.
شب شعر عاشورا احیای دوباره ی سنت جلسات عزاداری و مرثیه سرایی شاعران به فرمان حضرات اهل بیت علیهم السلام خصوصا حضرت امام جعفر صادق علیه السلام و تعظیم و اهدای صله به آنان از سوی حضرات آل ا… بوده است که با همراهی یکی از ریشه دارترین هیئت های شیراز به نام «جمعیت اتحاد حسینی»و محفل شاعران اهل بیتی شیراز شکل گرفت و بانی آن نیز مرحوم «حاج حسین فرهنگ» بوده است. در حال حاضر نیز حاج عبدالحسین فرهنگ مدیریت اجرایی ستاد برگزاری را بر عهده دارد. دبیری علمی رویداد از دهه نخست بر عهده حاج احد ده بزرگی بوده و در سال های اخیر، هاشم کرونی به عنوان دبیر ادبی رویداد مفتخر به نوکری در آستان حضرت اباعبدا… بوده است.
هر رویداد و اتفاقی ، بر مبنای پیش فرض هایی شکل می گیرد که اساس و ماهیت آن رویداد را شکل می دهد . شب شعر عاشورا نیز از این امر مستثنی نیست و محصول اندیشه ای است که مرثیه سرایی برای خامس آل عبا را فضیلت و عبادت می داند.
شب شعر عاشورا احیای دوباره ی سنت جلسات عزاداری و مرثیه سرایی شاعران به فرمان حضرات اهل بیت علیهم السلام خصوصا حضرت امام جعفر صادق علیه السلام و تعظیم و اهدای صله به آنان از سوی حضرات آل ا… بوده است که با همراهی یکی از ریشه دارترین هیئت های شیراز به نام «جمعیت اتحاد حسینی»و محفل شاعران اهل بیتی شیراز شکل گرفت و بانی آن نیز مرحوم «حاج حسین فرهنگ» بوده است. در حال حاضر نیز حاج عبدالحسین فرهنگ مدیریت اجرایی ستاد برگزاری را بر عهده دارد. دبیری علمی رویداد از دهه نخست بر عهده حاج احد ده بزرگی بوده و در سال های اخیر، هاشم کرونی به عنوان دبیر ادبی رویداد مفتخر به نوکری در آستان حضرت اباعبدا… بوده است.
یکی از ویژگی های مهم شب شعر عاشورا ، موضوع محوری و سوژه های محوری ست که هر سال مبنای حرکت شاعران در حوزه ی سرایش قرار می گیرد . در حقیقت شاید شب شعر عاشورا از این منظر ، همانندی نداشته باشد اما می توان ریشه ی کار را در نامگذاری شب های دهه ی اول محرم دانست که در هیئت ها و جلسات مذهبی معمول است .
چنین جریانی در طول 4دهه ، اگر قرار بود بدون محور موضوعی حرکت کند قطعاً به تکرار کشیده می شد . حتا اگر هم زاویه های مشابه و تکرار حاصل نمی شد ، ده ها موضوع و عنوان مهم که در این سال ها مورد توجه قرار گرفته کمتر در دایره توجه شعرا قرار می گرفت . همانگونه که در تاریخ به جز چند چهره ی اصلی عاشورا ، کمتر به سایر انوار درخشان این خورشید توجه شده و شعری برایشان سروده شده است ….
کاروان شب شعر عاشورا ، گر چه در هر دوره مسافران تازه ای را به خویش دید، ، اما به جبر زمانه و روزگار ، بر اثر پدیده ی مرگ ، فراقی را شاهد بوده که برای همه ی اعضا اندوهبار است . پیر عاشورایی جمع حاج حسین فرهنگ در این سال ها بار سفر از جمع ما بست چونان که ده ها شاعر و ادیب همچون مرحومین محمد علی و نصرالله مردانی ، محمد خلیل جمالی ، دکتر مظلومی ، استاد شاهرخی، استاد مشفق، استاد سبزواری، حاج اصغر عرب، از خاک ، صفیر انقلاب ، طباطبایی، عمرانی، بهجتی و دیگرانی که نامشان بیش از فرصت کوتاه این متن است و شرح همدلی هاشان خود را به اندازه ی یک کتاب است .
البته در چند دوره برای برخی از پیشکسوتان نظیر مرحوم مردانی، مرحوم جمالی، مرحوم فرهنگ و… تکریم و بزرگداشت همراه با چاپ ویژه نامه نیز در مراسم برگزار شده است
استعداد پروری از جمله ویژگی های مهم در مجموعه ی شب شعر عاشورا بوده است . در حقیقت از دامن شب شعر عاشورا همواره نسل های تازه ای به شعر امروز ایران معرفی شده اند برگزاری شب شعر دانش آموزی ، شب شعر اعضای کانون های پرورش فکری کودکان و نوجوانان و در ادامه «شب شعر دانشجویان و طلاب» فرصتی بود برای یافتن استعدادهای تازه و نوظهور و معرفی آن ها به مجموعه ی شب شعر عاشورا.
راه اندازی نشریه ی فرزدق و شاخه ی جوان شب شعر عاشورا را نیز می توان از دیگر حرکت های جدی مراسم در برهه ای از زمان دانست که با استقبال خوبی روبرو شدند.
فرزدق در حقیقت ارگان شب شعر عاشورایی و نشریه ای داخلی بود که به صورت پستی توزیع می شد و سبب افزایش ارتباط بین اعضا در طول دو دوره می شد همچنین زمینه ساز آموزش برای اعضای جوان و چهر ه های تازه بود.به این جریان می توان نشست های علمی و نشست های معرفتی در روزهای برگزاری شب شعر را نیز افزود.
از جمله ویژگی های شب شعر عاشورا چاپ مجوعه ی یادواره های سالانه ی مراسم در برنامه سال بعد است که با استقبال خوبی از سوی علاقه مندان روبرو شده است.
این اتفاق درگذر زمان، ما را با گنجینه ای از شعرهای عاشورایی موضوع بندی شده روبرو ساخته که توانسته است حجم قابل توجهی اثر به داشته های شعر عاشورایی پارسی زبانان بیفزاید. این مهم را می توان در پژوهش های پیرامون ادبیات عاشورایی در سال های اخیر دید که اکثراً از مجموعه های شب شعر عاشورا به عنوان یک منبع پژوهش استفاده کرده اند.
مجموعه های شعر دانشجویان و طلاب شامل آثار کنگره های دانشجویان و طلاب شب شعر عاشورا را نیز باید به این مجموعه افزود. همچنین کتاب هایی با عنوان پیش کنگره در طول سال های اخیر منتشر می شود که راهکاری ست برای غنا ی بعد معرفتی ذهن شاعران خصوصا جوانان شاعر پیرامون موضوع خاص مراسم تا ذهن آنان را آماده ی سرایش اثر کند.
اتفاق مهم دیگر اهدای چند دوره جایزه ی کتاب سال ادبیات عاشورا در طول دوره های مختلف بوده که آن نیز حرکتی تازه و بدیع بوده است.
یکی از جنبه های نوظهور مراسم تولید اپلیکیشن مجموعه آثار است که با استقبال نسل جوان مواجه شده است. در کنار آن کتاب های صوتی نیز تجربه های جدید مراسم در سال های اخیر بوده است.
راه اندازی وبلاگ، سایت و صفحه اینستاگرام و گروه فعال واتساپ نیز از دیگر تجربه ها و تلاش های مجموعه برای به روز شدن و ارتباط بیشتر با مخاطب بوده است.
